20 Yaş Dişleri

YİRMİ  YAŞ  DİŞİ ( 20 YAŞ  DİŞİ AMELİYATI,  GÖMÜLÜ DİŞ ÇEKİMİ)

20  yaş dişleri  günümüz de bir çok insan için problem kaynağı olmaktadır . Peki diğer dişlerimizle ilgili sorunlar yaşamıyorken niye yirmi yaş dişlerimiz bize sorun çıkartıyor ?  

Yirmi yaş dişlerimiz , eski insanlar  dönemindeki  beslenme alışkanlıklarından dolayı  daha büyük ve kuvvetli çenelere ihtiyaç duyarken, son yüzyıllar da beslenme alışkanlıklarının değişmesi ile birlikte daha küçük çenelere ve daha az diş sayısına ihtiyaç duyulmaktadır. Hatta çene yapısı kimi insanlar da daha da küçülmektedir. Çene  darlığına bağlı olarak  dişlerinde çapraşıklık olan hastalar da , sağlam olan 1. küçük azı dişlerin çekimleriyle yer kazanılmakta ve ortodontik tedaviyle   tedavileri bitirilmektedir.Böylece hastanın ağzında çapraşık  32 adet  diş değil , sağlıklı 24 adet diş kalmaktadır. Burada  önemli olan diş saysının çokluğu değil , saglıklı bir ağız , düzgün bir alt üst çene ilşkisi ve  diş yapısı olmasıdır. Bu sebeplerden dolayı çoğu zaman  yirmi yaş dişlerimiz ağız içerisine sürememekte yada sürse de yanak tarafına veya çapraz posizyonda ya da yarı gömülü durum da kalabilmektedir .

İdeal çene ve diş yapısına sahip bireylerde , yirmi yaş diş posizyonu da düzgünse rahatlıkla yirmi yaş dişleri  sürebilmekte ve ağız içerisinde diğer dişlerle birlikte görev almakta , uzun dönemlerde  kullanılabilmektedir . Yrmi yaş dişleri için dikkat edilmesi gereken belkide en önemli sorun , ulaşması zor olduğu için rahatlıkla temizlenememesidir. Özellikle iki dişin arasından çürükleriniz başlıyorsa , yirmi yaş dişinizin önünde ki dişi çürütme ihtimaliniz çok yüksektir . Dişeti hastalığınız varsa , dişeti cebleri oluşumu , diş kemik erimesi görünüyorsa , yanın da ki dişleride değerlendirip stratejik çekim yapılabilir.

20  Yaş Dişi Kaç Adettir  ve   Nerede Bulunur  ?  Ne Zaman Çıkar ?

Yirmi yaş dişimiz , ağzımız da ki ikinci büyük azı dişlerin hemen arka tarafın da yer alır . Ağzımız da toplam da dört adettir. Bazen  yirmi yaş dişleri  kimi insanlar da hiç de oluşmayabilir. Genelde 17 yaşında çıkmaya başlar .

20 YAŞ DİŞİ ÇEVRESİNDE TEHLİKELİ ANATOMİK OLUŞUMLAR 

Üst çenede yirmi yaş dişlerin üst kısmında maksiller sinüs boşluğu yer alır .Sinüs boşlukları yüz kemikleri arasında yer alan hava boşluklarıdır . Sinüslerimiz  soluduğumuz  havanın temizlenmesi sağlamak , sesin rezonansını ayarlamak  ve kafatasının ağırlığını azaltmak gibi görevleri vardır .Üst  20 yaş dişi çekimini yaparken hatalı bir kuvvetle  dişin , veya çekim esnasında kırılan kökün sinüs boşluğuna kaçma durumu olabilir .

Alt  çenede yirmi yaş dişi ameliyatın da daha dikkatli olmak gerekir . Bu bölgede  yüzü ve  alt çeneyi sag ve sol olarak iki parçaya  bölecek olursak , bir bölgede ki tüm dişlerin , dudağın ortasına kadar olan bölümü de kapsayan sinir çoğu zaman yirmi yaş dişin altından geçer . ( nervus alveolaris inferior ) . implant cerrahisi uygularken de büyük öneme sahip olan bu sinir , zarar verildiği takdir de dudakta  geçiçi ( 6 ay ) veya kalıcı bir uyuşma gözlenebilir .

Alt çene yirmi yaş çekimi yapılırken , dişetine yapılan kesi esnasında ,  yirmi yaş dişininin arka tarafında  yer alan lingual sinire  çok dikkat etmek gerekir . Yanlışlıkla  zarar  verilecek olursa dil bölgesin de geçiçi uyuşma görülebilir . Aynı şekilde lingual artere de dikkat etmek gerekir.  

GÖMÜLÜ   YİRMİ    YAŞ  DİŞİNİ  NEDEN   ÇEKTİRMELİYİZ ?

Özellikle yarım gömülü yirmi yaş diş çevresinde diş eti iltihabı sıklıkla gelişmektedir ( PERİKORONİTİS ) . Disetin de ki enfeksiyon antibiyotik kullanılmasıyla geçecektir fakat yirmi yaş diş ameliyatı  gerçekleştirilmediği sürece sık sık tekrarlayacaktır 

Gömülü  yirmi yaş dişleri ağız içerisine çıkmak için ön tarafında yer alan  dişleri  itmektedir . Ön tarafa gidemeyen azı dişlerinde ve çene hattı boyunca  BASINÇ AĞRISI hissedilir . 

Gömülü  yirmi yaş dişi bazen çevresinde kist ve tümör oluşumuna sebebiyet  verebilmektedir .

Gömülü veya sürmüş yirmi yaş dişi , dişlerin dizilimi düzgünse  ve çenede yirmi yaş dişi için yer yoksa çekimi gerekir , aksi takdirde dişlerde çapraşıklığa sebebiyet verir .  Ayrıca    ortodontik tedavi görecek hastalarda diş dizilimini bozacağı için tedaviye başlamadan önce ( 18 li yaşlarda olan hasta için )  yirmi yaş dişini  çekmek gerekecektir .

Alt çenede yer alan 20 yaş dişi , posizyonu yatay  veya   çapraz olduğu durumlarda , önünde ki azı dişini cürütme ihtimali yüksektir . 20 yaş dişi ağza sürmeye çalştıkça  önünde ki azı dişin kökünü eritecektir .

Gömülü yirmi yaş dişinin etrafında bulunan çene kemiği genç bireylerde yumuşak ve esnek iken , yaşlanmayla birlikte kemik sert ve kırılgan hal alır . Ayrıca  yaşı ilerlemiş insanlar da  sistemik sağlık problemleri görülme ihtimali olacağı için ,  genç yaşta çekmekte çok büyük  yarar vardır .

20 yaş dişi  sürme esnasında  ciddi ağrılara ve enfeksiyona sebep olmaktadır . 

Sürmüş veya yarım sürmüş   20 yaş dişi tam olarak temizlenemediği için   bakteri plağı birikimine sebep olacaktır . Ayrıca dişin üzerinde ve komşu dişde de çürük meydana getirebilecektir .

Son dönemde yapılan çalışmalar 20 yaş dişlerinin üzerinde ouşan bakteri plağının ,  dişeti hastalıklarına karşı daha meyilli bir ağız oluşturacağını göstermektedir . 

GÖMÜLÜ  YİRMİ  YAŞ  DİŞİ  AMELİYATI   NASIL YAPILIR   ? 

Gömülü diş ameliyatı öncesinde olmazsa olmaz panoromik röntgen filmidir . Panoromik filmde dişlerin ve gömülü dişin posizyonunu , çevresinde ki tehlikeli anatomik oluşumları  görmeyi  ve bölgenin  simetrisinden faydalanmayı amaçlarız .

Artık  gerektiğinde 3 boyutlu diş tomografisi ( dental volumetrik tomografi )  çektirmemizde gerekebiliyor. Gömülü dişlerin yakınından geçen sinirle olan ilişkisi , üst gömülü 20 yaş dişinin sinüsle olan sınırlarını çok daha iyi bir şekilde görebiliyoruz . 

Anesteziyi takiben dişetinde küçük bir kesi yapılır ve dişeti flebi kaldırılarak dişe ulaşılır . Sonrasın da yapılacak olan işlemleri alt ve üst yirmi yaş sınıflandırmasına alabiliriz .

1)  ALT ÇENEDE GÖMÜLÜ DİŞ AMELİYATI 

 Alt   çenede  yirmi yaş dişlerini posizyonlarına göre üç bölüme ayırabiliriz .

 -   Birincisi  gömülü 20 yaş  dişinin önündeki azı dişi gibi dik durması 

 -   ikincisi gömülü 20 yaş  dişinin  çapraz şekilde, azı dişine doğru eğik olması 

 -   üçüncüsü ise 20 yaş  dişinin  tamamen yatay posizyonda konumlanması 

Alt çene 20 yaş dişinin dik olan posizyondaki görüntüsü Alt çene 20 yaş dişinin çapraz posizyonda ki görüntüsü Alt çene 20 yaş dişinin yatay yöndeki görüntüsü

20 yaş dişinin dişin dik durduğu posizyon da diş ; ağza sürmüş  , yarım dişeti içinde gömülü yada sadece dişetinde altında gömülü olabilir  . 20 yaş diş ameliyatı son derece kolay olup sadece eğri kök varlığı ve kemiğe kaynadığı dönemnlerde çekimi zor olur .

20 yaş dişinin çapraz olduğu posziyonda bir miktar dişten kesim yapmak gerekecektir . Bu posizyonda dişin arka tarafında ki çene kemiğinden de bir miktar aşındırmaya çoğu durum da ihtiyaç hissedilir .

20 yaş dişi ameliyatının en zor olduğu posizyondur . Bu posizyonda yirmi yaş dişinin üzerinde ki çene kemiğini aşındırmak gerekecektir . Dişe ulaştıktan sonra dişin şekil , konum ve posizyonuna bağlı olarak  dişi bir kaç parçaya bölmek ve dişi çekmek gerekecektir .

Gömülü diş operasyonundan sonra dikişler atılır ve üzerine steril tampon konularak  20 dak ısırttırılır .

2)  ÜST ÇENE GÖMÜLÜ 20 YAŞ DİŞ AMELİYATI 

Üst çene kemiğinin esnek olması sebebiyle 20 yaş diş ameliyatı çok daha kolaydır . En büyük sorun ameliyat bölgesinin direk olarak görülememesi ve buna bağlı olarak çalışma zorluğudur .

GÖMÜLÜ   YİRMİ  YAŞ  DİŞ  ÇEKİMİNDEN  SONRA  NELERE   DİKKAT  ETMELİYİM ?

20 yaş dişi ameliyatı dişhekimliği cerrahisinde bazen en  kolay işi ,  bazen de  zorlayan bir  işlemdir diyebiliriz . Bu tamamen 20 yaş dişinin  posizyonuna , konumuna ve hastanın uyumluluğuna , hekimin ise bilgi ve tecrübelerine bağlıdır. Ameliyat sonrası bakım da tamamen işlemin zorluğuyla ve hastanın hekimin tavsiyelerine uyması ve iyi bir ağız hijyenine sahip olması ile alakalıdır . Gömülü diş çekimi sonrası neler yapacağız ?

Gömülü  diş çekiminden sonra  bölgeye uygulanmış olan steril tamponu 20 dakika boyunca ısırmalıyız. 20 dakika sonra tamponu atmalı ve bir daha koymamalısınız

Sıcak  içeçekler , sert ve sıcak yiyecek maddelerinden uzak durmalısınız .

Ağzımızı çok fazla açmamalı ve  esnememeye özen göstermelisiniz .

Doktorunuzun vermiş olduğu ilaçları ( antibiyotik , ağrı kesici , gargara vb ) düzgün bir şekilde kullanmalısınız . Ağız gargaraları diş çekiminden sonra oluşabilecek enfeksiyonları önlemede yardımcı bir tedavidir . Ağız gargarası yoksa eğer tuzlu su ( bir çay bardağı içerisine 1 çay kaşığı tuz  ve ılık su ilavesi )  ile  günde 3 defa diş fırçalamayı takiben gargara yapabiliriz .

Yirmi yaş diş cerrahisi esnasında kemik kaldırma işlemi gerçekleştirildi ise  dışardan buz tatbiki yapmanız gerekir. Buzun dokuyu yakmaması için araya çok ince bir bezde konulabilir .Buz tedavisi  yirmi yaş diş çekim bölgesine dişarıdan 10 dakika tutup 10 dakika çekerek gerçekleştirilir , aksi takdirde yumuşak  dokuda yanma gerçekleşir .

Uyuşukluğun geçmesi beklenilmeli , geçmeden asla herhangi bir şey yenilmemelidir.

Sigaradan 24 saat kesinlikle uzak durulmalıdır .

Tükürmemelisiniz , özellikle normal diş çekimi yapıldıktan sonra , dikişte atılmadıysa asla tükürülmemelidir . 

20   YAŞ   DİŞİ     GÖMÜLÜ    DİŞ  ÇEKİMİ    SONRASI   OLUŞABİLECEK  DURUMLAR

  • AĞRI ; Cerrahi müdahale sonrasında ağrı olması normaldir . 1 -2 gün aralığında geçeçektir .
  • AĞZIN AÇILAMAMASI VEYA KISITLI AÇILMA  ( TRİSMUS ) ; 1 hafta kadar sürebilir . Ağzı çok zorlamamak gerekir. 
  • KANAMA ; Bir miktar kan gelebilir . Kanama  , dikişlerin açılma ihtimalini gösterebilir  veya doku altından bir miktar kan sızabilir .
  • ŞİŞLİK ; Ödem oluşacaktır . Buz kompres uygulaması doğru yapılırsa şişlik  gözlenmez veya en az  seviyede gözlenir .

20 YAŞ DİŞİ AMELİYATI   -  GÖMÜLÜ  DİŞ ÇEKİMİ  SONRASI  GÖRÜLEBİLECEK  SORUNLAR 

  • Hekimin çok aşırı kuvvet vermesine bağlı olarak veya  çok sert kemiklerde  ,  çene kemiği kırıkları  veya temporomandibular eklem rahatsızlıkları.
  • 20 yaş dişi çevresinde bulunan sinirlere gelecek zararla birlikte geçiçi veya kalıcı uyuşma .
  • 20 yaş diş çekiminin gerçekleştilemeyip  dişin veya diş  kökünün bırakılması 
  • Üst çenede kökün veya 20 yaş dişinin  sinüs boşluğuna kaçırılması 
  • Üst çenede sinüse kaçan dişle birlikte , ağız içerisinde  sinüsle bağlantılı yumuşak dokuda açıklık kalması (oroantral fistül) 

 

Detaylı Bilgi

Adınız Soyadınız

Email

Telefon

Konu

Mesaj

 
ileri cerrahi